Njóta en ekki þjóta

Í vegferð minni að meira hæglæti og meiri útivist hef ég verið að átta mig á einu sem er bæði einfalt og óþægilegt að horfast í augu við. Þetta sem er lífsnauðsynlegt, að vera úti, anda, tengjast náttúrunni og ró, það er einmitt það sem situr alltaf á hakanum. Það er alltaf eitthvað annað sem "þarf" að gera. Vinnan, verkefnin, skipulagið. Allar þessar ástæður sem virðast svo mikilvægar, en skipta í raun litlu máli þegar maður stoppar aðeins og hugsar.

Því það er í raun bara eitt sem við eigum í þessu lífi og það er núið.

Fortíðin er farin og framtíðin ekki komin. Samt leyfum við þessu tvennu að hafa ótrúlega mikil áhrif á okkur. Við getum setið föst í minningum, reynt að endurupplifa eitthvað sem var gott, eða sogast niður í hyldýpi af einhverju sem var erfitt. Á sama tíma getum við líka verið stöðugt að horfa fram á við, bíða eftir einhverju sem á að gerast, eða hafa áhyggjur af því sem gæti farið úrskeiðis.

En hvorugt er til í raun og veru, bara hugarburður í raun.

Það sem er raunverulegt er þessi stund akkúrat núna.

Það sem mér finnst áhugavert er að við höfum samt vald yfir því hvernig við upplifum þessa stund. Ekki yfir öllu, en yfir viðhorfinu. Hvort við förum inn í daginn með þunga eða léttleika. Hvort við leyfum okkur að sjá það sem er fallegt í kringum okkur eða förum framhjá því án þess að taka eftir veröldinni.

Og það er ekki þannig að maður eigi alltaf að vera brosandi og jákvæður. Það er ekki raunverulegt. Maður þarf líka að mega vera dapur, þreyttur eða leiður. En ef maður ætlar að móta framtíðina, einhverja stefnu í lífinu, þá skiptir meira máli að leita í jákvæðnina, bjartsýnina og þessa einföldu ákvörðun að halda áfram.

Það sem kom mér kannski mest á óvart þegar ég fór að reyna að hægja á mér er hvað það er erfitt. Maður heldur einhvern veginn að það sé einfalt, bara að slaka á. En svo þegar maður reynir það, þá fattar maður hvað maður er í raun stressaður. Hvað hausinn er á fullu og hvað það er erfitt að sitja kyrr.

Hugleiðsla er frábært tæki, en hún er ekkert sérstaklega auðveld. Það að sitja í korter og reyna að koma aga á hugsanir heilans getur verið meira krefjandi en margt annað. Og svo er hitt, að finna frið. Það er alltaf einhver truflun. Ef maður situr með lokuð augu þá kemur einhver og spyr hvort maður sé sofandi. Það er eins og fólk eigi erfitt með að leyfa manni bara að vera.

Þannig að mín lausn varð sú að taka þetta eldsnemma á morgnana. Áður en dagurinn byrjar, áður en heimilið vaknar. Þá er mesta næðið og kannski minni líkur á að steinsofna þar sem maður er vaknaður en ekki þreyttur eftir daginn.

Stundum hugleiði ég úti í náttúrunni, fer aðeins af leið, finn stað þar sem er ekki mikið um fólk. Þar sem það eina sem heyrist er vindurinn eða fuglar eða rigning. Það er eitthvað við það sem er svo ferskt og róandi.

En svo er líka hitt. Að þurfa ekki alltaf að fara alla leið. Stundum dugar bara að stoppa í miðju amstri, taka nokkra djúpa andardrætti, slaka á öxlunum og halda svo áfram.

Það merkilega er að maður fer að upplifa betur. Smáatriði sem maður tók ekki eftir áður. Einhvers konar fegurð í hversdagsleikanum sem var alltaf þarna en maður var bara of upptekinn til að taka eftir því. Og ég er ekki frá því að maður geri hlutina betur svona. Meira meðvitað. Meira til staðar.

Ég var nýlega á göngu um Heiðmörk, við Hvaleyrarvatn. Þetta er staður sem er mér mjög kær. Við fórum þangað oft með krakkana þegar þau voru yngri. Þetta er alltaf ákveðin paradís. Einfaldar stundir, en fullar af innihaldi. Við tálguðum, hjóluðum, gengum, sulluðum í vatninu og skautuðum þegar það fraus. Týndum köngla fyrir jólin og þurrkuðum heima í jólaskraut. Þetta var ekkert flókið en samt svo mikil gæði.

Á þessari göngu sá ég lítið byrgi inni í skóginum. Bara gert úr greinum sem einhver hafði raðað saman. Ekkert sérstakt ef maður lítur á það utan frá. En fyrir mig var þetta allt annað.

Við gerðum svona byrgi. Aftur og aftur. Fórum útaf stígnum, inn í skóginn og byggðum eitthvað úr því sem var til staðar. Krakkarnir lögðu mikinn metnað í þetta, vildu hafa þetta stærra og betra í hvert skipti. Við eyddum ótal klukkustundum í þetta. Drukkum kakó og borðuðum nesti og veltum því fyrir okkur hvort við gætum ekki bara búið þarna.

Það kom yfir mig ákveðin hlýja og söknuður þegar ég sá þetta. Og já, smá tár líka. Þrátt fyrir alla umræðu um að vera í núinu, þá er gott að leyfa sér að dvelja aðeins í svona minningum. Ekki af eftirsjá, heldur þakklæti og jú, miklum söknuði.

Og kannski er það einmitt þetta sem hæglætið snýst um. Ekki að gera minna, heldur að vera meira til staðar í því sem maður gerir. Að gefa sér tíma í það sem skiptir máli, þó það líti út fyrir að vera einfalt eða jafnvel tilgangslaust í augum annarra.

Þetta kostar ekkert. En er samt líklega með því verðmætara sem við eigum.

Munum krakkar að njóta en ekki þjóta!

Kveðja, Óli